Berk Çelik logosu

Yay Çelikleri

Yay çelikleri, silisyum, krom, vanadyum ve molibden ile alaşımlanmış, ısıl işlem sonrası yüksek elastik sınır ve yorulma dayanımı kazanan orta-yüksek karbonlu çeliklerdir; yaprak ve helisel yaylar, stabilizatörler ve tekrarlı yük altında çalışan parçaların malzemesidir.

Bu gruptaki kaliteler

Yay çeliği nedir?

Bir yayın işi, yük altında esneyip kalıcı şekil değiştirmeden geri dönmektir. Bunun için yüksek akma sınırı ve milyonlarca çevrim boyunca çatlamayan bir yapı gerekir; yaklaşık %0,50–0,60 karbon ile silisyum ve krom bu özellikleri sağlar, vanadyum tane yapısını inceltip tokluğu artırır. Yay çelikleri su verme ve menevişleme sonrası kullanılır; menevişleme sıcaklığı sertlik ile esneklik arasındaki dengeyi belirler.

Öne çıkan kaliteler

Yaprak yay ve stabilizatör üretiminde yaygın kullanılan 55Cr3 (1.7176) ile helisel yaylar için silisyum-kromlu 54SiCr6 grubun temel kaliteleridir. Krom-vanadyumlu 51CrV4 (1.8159, SAE 6150) ve ıslah edilmiş halde üretilen 51CrV4+QT, daha yüksek karbonlu 58CrV4 ve 59CrV4, molibden katkılı 59CrV4+Mo ve 52CrMoV4 (1.7701) grubun diğer kaliteleridir. Kalitelerin tamamı yukarıdaki kartlarda gösterilir.

Kesitler ve yüzeyler

Yay çelikleri ağırlıklı olarak yuvarlak kesittedir; 55Cr3 ayrıca lama (yaprak yay malzemesi), krom-vanadyumlu 51CrV4, 58CrV4 ve 59CrV4 ise altıköşe olarak da bulunur. Yüzey seçenekleri sıcak haddelenmiş, soğuk çekilmiş, kabuk soyulmuş ve taşlanmıştır. Yorulma dayanımı yüzey kalitesine çok bağlı olduğundan, dinamik yüklü parçalar için kabuk soyulmuş veya taşlanmış malzeme önerilir.

Kullanım alanları

Ağır vasıta ve römork yaprak yayları, helisel süspansiyon ve baskı yayları, stabilizatör çubukları, burulma çubukları, tarım makinesi tırnak ve bıçakları, kalıp yayları gibi tekrarlı yük altında çalışan parçalar bu grubun uygulamalarıdır. Yay üretiminde şekillendirmeden sonra ısıl işlem, ardından yüzeyi sıkıştırarak yorulma ömrünü uzatan bilyalı dövme (shot peening) uygulanır.

Sık sorulan sorular

55Cr3, 54SiCr6 ve 51CrV4 arasındaki fark nedir?

55Cr3 yaprak yaylar ve stabilizatörler için yaygın kullanılan kalitedir. 54SiCr6, silisyum içeriği sayesinde yüksek elastik sınır için seçilir; helisel ve supap yaylarında kullanılır. 51CrV4 vanadyum sayesinde yüksek tokluk ve yorulma dayanımı sunar; yüksek yüklü, ince kesitli veya sıcaklığa maruz yaylarda kullanılır.

Yay çeliği ısıl işlemli olarak bulunur mu?

51CrV4+QT üreticide su verilip menevişlenmiş halde üretilir; ısıl işlem imkânı olmayan veya çarpılmayı azaltmak isteyen atölyeler için uygundur. Diğer kaliteler tavlanmış ya da haddelenmiş halde gelir ve şekillendirme sonrası ısıl işlem görür.

Yay çeliği hangi sertlikte kullanılır?

Yaprak ve helisel yaylar genellikle 42–48 HRC aralığında (yaklaşık 1300–1600 MPa çekme dayanımı) menevişlenir. Daha yüksek sertlik elastik sınırı artırır ama kırılganlık riskini de artırır; yüzeydeki dekarbürizasyon ve çizikler yorulma ömrünü önemli ölçüde kısaltır.

Yay Çelikleri için teklif isteyin

Kesit ve miktarı yazın, kaliteyi seçin; teklifinizi e-posta ile gönderelim.

İletişim sayfası ve harita
E-posta
info@berkcelik.com
Ofis
(0212) 567 86 57
İOSB İPKAS Plastikçiler Sanayi Sitesi Yolu 3. Kısım 16A Blok No: 50-52, İkitelli / İstanbul
Depo
(0212) 892 35 15
Dersankoop Trios 2023 B Blok -3. Kat No:22, İkitelli / Başakşehir / İstanbul